De kracht van herkenbaarheid

Ik geloof heel hard in de kracht van herkenbaarheid: het gevoel hebben dat je jezelf herkent in iemand anders, of dat iemand anders zich herkent in jou. Het gevoel dat je niet alleen bent, dat je niet de enige bent met die eigenschappen of dat verhaal, dat kan volgens mij zoveel betekenen. Het kan zorgen voor normalisering en uiteindelijk ook acceptatie van jezelf, twee dingen die volgens mij een niet te onderschatten positieve invloed hebben op het therapeutisch proces.

Hoe herkenbaarheid mij geholpen heeft

Eén van de redenen waarom ik zo in de kracht van herkenbaarheid geloof, is omdat ik zelf ervaren heb wat herkenbaarheid kan doen. Enkele jaren geleden zat ik een beetje met mezelf in de knoop en startte ik een persoonlijke blog. Daar deelde ik mijn hersenspinsels en onzekerheden. Het schrijven en delen op zich deed me al goed en zorgde ervoor dat ik mezelf beter leerde kennen, maar wat nog meer voor me betekend heeft zijn de herkenbare reacties die ik ontving. Ik voelde me op dat moment anders dan de meeste mensen in mijn omgeving omdat ik introverter was en minder hield van uitgaan, drukte en grote groepen, maar dankzij de reacties van mijn lezers ontdekte ik dat ik toch niet de enige was, dat ik niet zo abnormaal was. Dat heeft veel voor mij betekend en er mee voor gezorgd dat ik mezelf hebben kunnen aanvaarden zoals ik ben. Ik vond het dus heel fijn om via mijn blog herkenning te vinden, maar ook om anderen herkenning te schenken door het delen van mijn verhalen. Het werkt dus altijd in twee richtingen. Deze blog ben ik trouwens ook gedeeltelijk gestart omdat ik op zoek was naar herkenning, en tegelijk probeer ik herkenbaarheid te creëen voor andere (beginnende) psychologen.

Herkenbaarheid delen met je cliënten

Als psychologe hoor ik ook geregeld verhalen van cliënten die herkenbaar zijn voor mezelf. Tijdens mijn opleiding werd vaak afgeraden om persoonlijke dingen van jezelf te delen met cliënten, want wij hebben beroepsgeheim maar onze cliënten natuurlijk niet. Maar eigenlijk trek ik me daar weinig van aan. Wanneer ik mezelf herken in een verhaal van een cliënt, zal ik dit vaak even kort met mijn cliënt delen, omdat ik geloof dat dit hen kan helpen. Want het is net door dingen te delen dat het taboe doorbroken wordt, dat mensen zich minder alleen en abnormaal gaan voelen en zichzelf misschien wel leren accepteren. Wanneer je je herkenning deelt in je rol van psycholoog/hulpverlener kan het volgens mij zelfs nog extra effect hebben, omdat je zo toont dat ook jij als hulpverlener – die vaak verondersteld wordt alle ‘oplossingen’ te weten – ook een laag zelfbeeld of gescheiden ouders of moeite met je introverte persoonlijkheid kan hebben. Dat maakt je menselijk en toont dat jij je cliënt ook vertrouwt, wat de band met je cliënt ten goede kan komen. Bovendien geef je dan het goede voorbeeld, want je stelt je zelf ook kwetsbaar op en toont dat het oké is om die dingen te delen, dat het niets is om je voor te schamen. Wel let ik er altijd op dat ik persoonlijke dingen deel met als doel mijn cliënt te ondersteunen en vooruit te helpen, en niet om mezelf beter te voelen of omdat ik zelf nood heb om dit te uiten. De therapie blijft uiteindelijk altijd om je cliënt draaien en niet om jezelf.

Herkenbaarheid via diagnoses

Zoals jullie al eerder konden lezen, ben ik niet zo’n fan van psychische diagnoses. Maar toch zijn veel mensen met psychische problemen op zoek naar een diagnose. Ze willen weten wat er met hen aan de hand is, maar volgens mij willen ze vooral ook horen dat ze niet de enige zijn met hun problemen. Ze willen horen dat ze een ‘ziekte’ of aandoening hebben die ergens beschreven staat, die vaker voorkomt en dus niet zo abnormaal is. Op die manier is een diagnose dus eigenlijk ook een vorm van herkenbaarheid. Maar toch één die volgens mij ook stigmatiserend werkt omdat die weinig ruimte laat voor individuele verschillen en krachten, voor de uniciteit van elke persoon. En dat vind ik jammer, want dan lijkt het voor mij alsof je mensen een stempel ‘psychisch ziek’ of ‘abnormaal’ opdrukt, terwijl we allemaal een bepaalde kwetsbaarheid voor psychische problemen hebben. En dat vind ik net zo belangrijk om te delen, dat we allemaal kwetsbaar zijn, dat we allemaal ons verhaal hebben en dat het iedereen kan overkomen.

Wat vind jij van het delen van persoonlijke dingen met je cliënten zodat je herkenbaarheid kan creëren?

2 reacties

  1. M.

    11 augustus 2017 at 22:37

    Hallo Kim,
    Ook als cliënt zijnde is dit een interessante blog om te lezen.
    Zelf ben ik al een tijdje bij een psychologe in therapie en zij geeft soms ook voorbeelden uit haar eigen leven als ze iets herkent . En dit binnen de grenzen natuurlijk. Onder andere dat maakt haar menselijk en betrokken en dat voelt goed. Psychologen zijn immers ook maar mensen van vlees en bloed. Veel succes nog, ik vind het tof dat je zo stil staat bij wat goed voelt voor jezelf en je cliënten. Groetjes, M.

    1. Kim

      11 augustus 2017 at 22:40

      Heel fijn om te horen, M. Ik vind het altijd heel interessant om te weten hoe cliënten het zelf ervaren Bedankt voor je berichtje!

Laat hier een reactie achter