Wat leer je in het eerste jaar van de integratieve therapie-opleiding I.V.?

Tijdens mijn infosessies krijg ik regelmatig de vraag waar men meer informatie kan vinden over verschillende therapie-opleidingen. Helaas bestaat daar bij mijn weten tot nog toe geen overkoepelend forum voor. Ik kan daar zelf ook weinig over zeggen, want ik heb natuurlijk alleen ervaring met wat ik zelf gevolgd heb. Maar ik dacht: als ik mijn eigen ervaring al eens deel, is dit toch weer een bron van informatie meer ;-) En misschien is het wel een idee dat ik eens ervaringen van deelnemers van verschillende therapie-opleidingen verzamel om hier met jullie te delen?

Zoals jullie misschien wel weten heb ik net het eerste jaar van de integratieve opleiding Interactionele Vormgeving aan de Educatieve Academie in Antwerpen achter de rug. In dit artikel wil ik jullie graag kort samenvatten wat er allemaal aan bod kwam in dit eerste jaar, zodat je misschien makkelijker een keuze kan maken als je zelf ook deze opleiding in overweging neemt. Het eerste jaar bevat natuurlijk nog niet de hele opleiding, maar geeft toch al een beeld van wat je kan verwachten. Ik probeer het kort samen te vatten waardoor het misschien soms wat kort door de bocht is, maar in de hoop dat het wat duidelijk is.

De basis van I.V.

We begonnen het jaar met een les over de basis van I.V. (de I.V.-driehoek en de vier kwadranten van Wilber). De I.V.-driehoek zegt eigenlijk dat er drie basisfuncties zijn: de wil, het handelen en het gebeuren. Dat is een beetje vergelijkbaar met denken, doen en voelen. Ze gaan er van uit dat deze drie min of meer in evenwicht moeten zijn, zodat de driehoek kan draaien. Wanneer iemand in therapie komt, loopt die meestal vast op één van deze drie (of meerdere) hoeken of zijden. De vier kwadranten van Wilber helpen ons dan weer om ruim te kunnen kijken naar de cliënt en zijn probleem: zowel vanuit het uiterlijke als het innerlijke van de cliënt, als vanuit de omgeving van de cliënt, als vanuit de maatschappij.

Dan hadden we ook een les over grondhouding, waarin we o.a. leerden letten op onze lichaamstaal, leerden parafraseren, luisteren vanuit de nieuwe onschuld (niet-weten),… We leerden wat een goede grondhouding is en oefenden deze tijdens rollenspelen.

Systeemtherapie

Tijdens de twee lessen systeemtherapie leerde Pol Van Helsen ons de basis van de systeemtheorie. We leerden onder andere dat je niet niet kan communiceren, dat ieder zijn eigen waarheid heeft, dat er geen lineariteit of oorzaak-gevolg is in relaties maar wel circulariteit, geen schuld maar aandeel, dat er een verschil is tussen bedoeling en effect, de invloed van sociale perspectieven,… De systeemtherapie biedt niet zozeer methodieken of technieken, maar is eigenlijk een manier van denken en kijken naar relaties en communicatie, die we ook aan onze cliënten kunnen meegeven. We leerden bijvoorbeeld wel welke stappen we moeten doorlopen met cliënten zodat ze hun eigen aandeel kunnen zien.

Contextuele therapie

Tijdens de twee lessen contextuele therapie leerde Marco Alibertis ons over de intergenerationele theorie van Nagy. Die zegt eigenlijk dat er allerlei zaken over generaties heen worden doorgegeven en dat veel gedrag verklaarbaar is vanuit de familiegeschiedenis. We leerden over loyaliteiten, legaten en delegaten, roulerende rekeningen, rechtvaardigheid in relaties, meerzijdige partijdigheid,… We leerden een genogram opstellen, balansen van geven en ontvangen verkennen tijdens een rollenspel, en veel erkenning geven voor het aangedane onrecht. Als opdracht moesten we ons eigen genogram opstellen en bespreken met onze familie, en hierover werd op het examen gepraat. 

Lichaamsgerichte benadering

Anne Goiris leerde ons in één les welk effect trauma en stress hebben op ons lichaam en hoe we hiermee aan de slag kunnen als therapeut. We leerden de basis van lichaamswerk: we oefenden zelf lichaamsbewustzijnsoefeningen (bv. bodyscan), ademhalingsoefeningen, grondingsoefeningen, ontladingsoefeningen,… 

Beelden

Tijdens een les over beelden leerden we meer creatief werken, met o.a. afbeeldingen en klei. Zo moesten we bijvoorbeeld een afbeelding kiezen die ons aansprak en daarover vertellen. Ook deden we een oefening rond meditatief boetseren, waarbij we met onze ogen dicht dichtbij ons gevoel moesten proberen blijven en terwijl zonder nadenken, op gevoel iets maken met klei.

Analytische psychotherapie (Jung)

Bruno Van den Bosch leerde ons over de analytische theorie van Jung. Die gaat er van uit dat we niet als onbeschreven blad geboren worden, maar reeds een hoop kennis bezitten in het collectief onbewuste. Doorheen onze ontwikkeling is het onze taak om dat collectief onbewuste opnieuw bewust te maken. Het gaat ook over archetypes (een soort oerenergieën of beelden), wat ik zelf nog niet helemaal kan vatten en dus ook niet ga beginnen uitleggen Ik vond dit het meest vage en onduidelijke thema, en tijdens het lezen van het boek ‘Over Jung’ heb ik eigenlijk voor het eerst écht beseft dat dit misschien toch niet de opleiding is die ik wil doen. 

Anderzijds gaat het ook over onze schaduwkanten, de dingen die we niet leuk vinden of waar we niet fier over zijn, die we willen verdringen of wegduwen. Maar Jung en Bruno zeggen dat dit net de dingen zijn die ons roepen, die ons eigenlijk aanspreken of waar we misschien op een bepaald niveau naar verlangen, maar die we niet durven naar buiten brengen omdat we hebben geleerd ons sociaal aan te passen. En eigenlijk moeten we onze angsten en verborgen verlangens net leren aanvaarden, integreren in onze persoonlijkheid, ervoor uit durven komen… Dan worden ze vanzelf al minder groot. Dat vind ik dan wel weer interessant

Het gaat trouwens ook over dromen, waarin dingen uit ons onbewuste naar boven komen. Dat vind ik ook boeiend.

Gestalttherapie

Tijdens de lessen gestalttherapie leerden we over Perls. We leerden vooral in het nu te werken. We leerden ook niet over dingen of mensen te praten, maar mét. Dit kan via stoelenwerk. Zo kunnen twee stukken van een persoon (bv. het hart en het verstand) plaatsnemen op een lege stoel. Maar ook een persoon uit het leven van de cliënt kan (in gedachten) plaatsnemen op een lege stoel, zodat de cliënt ermee in dialoog kan gaan in het nu. Dit gebruik ik sinds die les heel regelmatig in mijn therapieën. Het is een soort toneelstuk van wat zich vanbinnen in de cliënt afspeelt.

Gestalttherapie gaat ook over het hebben van een keuze. Er zijn bepaalde beperkingen in het leven, maar jij kan kiezen hoe je daarmee omgaat. Het gaat ook over behoeften die zich rond willen maken, die op de voorgrond komen. En het gaat over het in contact brengen van die behoeftes. We deden ook een oefening om te gaan identificeren met een voorwerp en van daaruit te praten, dus alsof je het voorwerp bent. Een beetje raar, maar ik vond het wel heel leuk en boeiend! Dit kan helpen om cliënten vrijer te laten spreken, omdat ze dan over het voorwerp praten en niet over zichzelf, terwijl er vaak veel linken zijn.

Transpersoonlijke psychotherapie

Van de lessen transpersoonlijke psychotherapie wist ik niet zo goed wat ik kon verwachten. Ik stond er wat sceptisch tegenover. Ook dit kan ik niet zo goed vatten. Dit gaat over het meer spirituele, het mysterieuze. We leerden vnl. over de psychosynthese van Assagioli.

Maar wat ik erg interessant vond aan deze lessen, is de gedachte dat we niet onze gedachten/gevoelens/… zijn, maar dat we ze waarnemen. We zijn er getuige van, maar vallen er niet mee samen. Daarom kan het helpen om te werken met subpersoonlijkheden, om de persoon te disidentificeren van zijn/haar gedachten, gevoelens,… We leerden subpersoonlijkheden opsporen via een visualisatie-oefening, maakten er een tekening van en spraken erover. Wanneer wordt deze subpersoonlijkheid getrieerd? Wat zijn de kwaliteiten van deze subpersoonlijkheid? Wat heeft deze subpersoonlijkheid nodig?

Het gekwetste kind

We werkten ook twee dagen rond het thema ‘het gekwetste kind’. Tijdens deze les maakten we een tekening van ons gezin als kind, en op basis daarvan hadden we elk om beurt een gesprek met de docente (voor heel de groep), waarin we een thema uit onze levensgeschiedenis bespraken. Het was interessant om te zien hoe de docente deze gesprekken leidde en om onze groepsgenoten beter te leren kennen.

Weekend levensgeschiedenis

In december gingen we een weekend weg met onze groep. Daar werkten we vooral rond onze eigen levensgeschiedenis. We maakten een levenslijn en nadien ook een ritueel om afscheid te nemen van iets uit ons leven, of net om iets te vieren. Daarnaast deden we nog wat oefeningen zoals meditatief wandelen (we moesten dan een voorwerp meenemen dat ons ‘geroepen’ had), een ademhalingsoefeningen (scheppen van energie uit de aarde), een godinnenkaart trekken,… Die dingen waren voor mij soms wat te zweverig en te veel achter elkaar, waardoor ik me niet zo comfortabel voelde. Maar ik heb me erover gezet en wel gewoon meegedaan.

Examen en taken

We rondden af met een integratieles waarin we vnl. alles nog eens herhaalden. We moesten tegen het einde van het jaar ook twee taken maken: een zelfreflectieverslag over ons eigen proces en een literatuurverslag waarin we beschreven hoe een I.V. therapeut met een bepaald probleem (iets waar we zelf last van hebben) zou omgaan, via de verschillende stromingen die we gezien hadden. Dit literatuurverslag was voor velen een moeilijke opdracht, ook voor mij. Maar eens ik er echt aan begonnen was, viel het uiteindelijk wel mee. Een beetje zoals met een thesis, maar dan minder erg

In juni hadden we dan examen, wat uit drie delen bestond. Een deeltje was mondeling examen over systeemtherapie, wat we eerst schriftelijk en open boek mochten voorstellen. Dat stelde eigenlijk niet zoveel voor (eigenlijk is het meer een babbeltje met Pol, die het zich niet kan laten om zelf de helft van het antwoord te geven). Dan hadden we ook een mondeling examen bij Marco, rond het contextuele stuk. Daar moesten we ons eigen genogram bespreken en wat linken leggen met de theorie die we gezien hadden. En dan was er nog het spannendste stuk: een rollenspel. We moesten therapeut spelen met een klasgenoot als cliënt en een oefening/methodiek toepassen die de docenten ons op het moment zelf zeiden. Maar gelukkig viel dit uiteindelijk wel mee en zijn ze niet zo streng in het eerste jaar

Mijn ervaring

Ik heb tijdens dit eerste jaar veel geleerd. Veel verschillende technieken en theorieën, maar ook veel over mezelf. Het was zonder twijfel een boeiend jaar, een jaar dat veel in beweging gebracht heeft. Alleen miste ik persoonlijk wat verdieping in het therapeutische proces. Voor mij was het te ruim. Allerlei interessante lessen met interessante technieken, maar allemaal kort en voor mij meestal onvoldoende uitgediept en ingeoefend. Bovendien raakte ik door de veelheid aan stromingen soms nog meer in de war. En dus heb ik uiteindelijk besloten de opleiding stop te zetten. Geen gemakkelijke keuze, want de opleiding zou me ongetwijfeld nog veel kunnen doen groeien. Maar ik denk dat de opleiding voor mij beter zou passen op een later moment in mijn leven, als ik al meer een basis heb, als ik zelfzekerder ben over mijn werk, mijn visie, mijn houding als therapeut… Dan zou deze opleiding voor mij wel een mooie uitbreiding en verruiming zijn, denk ik. Maar voorlopig dus even niet. Volgend jaar ga ik me voor de derde keer kandidaat stellen voor de cliëntgerichte opleiding. To be continued

4 reacties

  1. Kyra Olivier

    20 augustus 2018 at 11:40

    Dag Kim,
    Bedankt om jouw ervaringen rond het eerste jaar I.V. te delen. Voor mij was het de bedoeling om dit jaar te beginnen met de opleiding I.V., maar ik ben op het laatste nippertje van gedachten veranderd omdat er nu momenteel te veel op mijn pad komt (terug werken in een ziekenhuis, nieuwe praktijk,…) en het allemaal te veel zou worden moest ik de opleiding er ook nog eens bij nemen. Ik merk bij mezelf op dat ik heel veel druk legde op mezelf in die zin dat ik dit jaar een opleiding moest beginnen ‘want ik wil gedaan hebben voor mijn 30ste’…Maar helaas werkt het zo niet, want ik besefte toen ook dat ik er zowel praktisch als mentaal gewoon nog niet klaar voor ben om mij te engageren in een therapie-opleiding. Ik heb dus gekozen voor mezelf en heb de opleiding nog een jaar uitgesteld. Dat was niet evident, maar ik voel intuïtief aan dat het de juiste keuze was.
    Ik herken mezelf heel sterk in wat je schrijft hier in die zin dat ik ook twijfel tussen de I.V. opleiding en de cliëntgerichte opleiding. Ik neig meer naar het laatste, maar mijn fear of missing out heeft ervoor gezorgd dat ik mijn ingeschreven heb voor het eerste. Ik besef nu ook dat mijn hart meer ligt bij het cliëntgerichte gedachtengoed. Tijdens mijn opleiding in Leuven keek ik steeds uit naar de lessen cliëntgerichte therapie en kon ik mij heel goed vinden in het theoretisch kader. Dat was toen eigenlijk een signaal dat deze richting degene is die ik wil doen. Ik heb dan beslist om mij ook te wagen aan het intakegesprek voor cliëntgerichte volgend jaar. Misschien komen elkaar ooit nog eens tegen?
    Met vriendelijke groeten,
    Kyra

    1. Kim

      20 augustus 2018 at 11:46

      Hey Kyra! Bedankt voor je reactie! Ik begrijp heel goed wat je schrijft… allemaal niet evident, er is zoveel mogelijk… en ik wil het ook zo graag allemaal nu Maar soms moet je inderdaad voor jezelf kiezen en levert wat geduld je uiteindelijk meer op… Fijn om te lezen dat ik niet de enige ben die tussen deze twee opleidingen twijfelt/twijfelde! Als je al cliëntgerichte gevolgd hebt kan je het inderdaad al wat inschatten! Wie weet komen we elkaar dan inderdaad volgend jaar tegen in de groep
      Veel succes met de veranderingen het komende jaar!

  2. Karolien

    20 augustus 2018 at 12:01

    Hallo Kim,
    allereerst enorm bedankt! Ik ben ook enorm aan het twijfelen nu, maar was sowieso te laat voor
    de opleiding cliëntgerichte psychotherapie. Deze sluit ook meer aan bij mijn eigen visie, maar ik had me dus ingeschreven voor de I.V. therapie. Nu ben ik nog steeds aan het twijlfelen eigenlijk, en ik heb schrik dat het vooral een beetje herhaling is van wat we aan de unief gezien hebben over de verschillende stromingen. Anderzijds ben ik ook niet 100% (nog niet) zeker over welke psychotherapie dan echt durven doen, dus dacht ik dat dit jaar me misschien daarin nog wat zekerder zou maken.
    Ik vind het wel spannend, want ben net psychologe in bijberoep nu, en ben mijn C.V. een beetje aan het rondsturen naar praktijken om al enkele uren ergens te kunnen beginnen. Ik vind het wel heel eng zo zonder therapie opleiding in het diepe te springen, maar elke opleiding (behalve de I.V) vraagt toch al ervaring in het behandelen van mensen, wat ik dus nog niet heb…Ik put moed uit jouw stappen en de reacties. Ik hoop dat ik snel ergens aan de slag kan en enorm veel kan bijleren! lieve groetjes!

    1. Kim

      20 augustus 2018 at 12:05

      Bedankt voor je reactie! Fijn dat je er iets aan hebt! Herhaling van de unief vind ik het persoonlijk niet, het is minder theoretisch en er komen wel veel oefeningen aan bod… ook stromingen die ik aan de unief nooit gezien heb. Maar het inderdaad geen makkelijke keuze… En starten is heel eng, zeker zonder opleiding! Ik ben 2,5 jaar later nog steeds onzeker… Hoort er ook een stukje bij denk ik. Maar wel heel vermoeiend! Fijn dat je moed kan putten uit mijn verhaal
      Veel succes!

Laat hier een reactie achter

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.